Psikoteknik Belgesi Nasıl Alınır? Şoförler İçin Adım Adım

Psikoteknik belgesi lazım, ilk ne yapmalıyım?

Önce raporu kimin vereceğini netleştirin. Psikoteknik raporunu yalnız İl Sağlık Müdürlüğünün ruhsat verdiği psiko-teknik değerlendirme merkezleri düzenler. Servis firmanız ya da şoför kartını çıkaran İBB bu raporu sizden ister, fakat kendisi düzenlemez. Sürücü kursları ve danışmanlık büroları için de durum aynıdır.

İkinci olarak yolun iki kapıdan geçtiğini bilin. Test merkezde yapılır, onay ise bir hastanenin psikiyatri polikliniğinden çıkar. Merkez onay veremez, hastane de test uygulayamaz. Merkezdeki kısım tek günde biter, toplam süreyi uzatan hemen her zaman psikiyatri randevusunun tarihidir.

Taksi, taksi dolmuş, hatlı minibüs, otobüs, okul ve personel servisi gibi ticari yolcu taşınan işlerde rapor Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre her 5 yılda yenilenir. Yalnız kendi hususi aracını kullanan ve ehliyetine el konulmamış sürücüden bu rapor istenmez.

Anadolu Yakası'nda çalışan bir şoför için seçeneklerden biri Pendik Kaynarca'daki merkezimizdir. 2022'den bu yana İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı bir psiko-teknik değerlendirme merkezi olarak E-5 yan yol üzerinde hizmet veriyoruz. Marmaray Kaynarca istasyonu yaklaşık 800 metre, M4 Tavşantepe istasyonu yaklaşık 1,2 km uzaklıktadır. Kendinize daha yakın bir onaylı merkez varsa onu da seçebilirsiniz, rapor nerede alınırsa alınsın aynı değeri taşır.

Psikoteknik belgesi almak için ne gerekir?

Yolcu taşımacılığı ve şoför kartı için gelen sürücüden kimlik ve ehliyet fotokopisi istenir. Kayıtta kimlik kartınızın aslına bakılır, dosyaya fotokopisi konur. Geçerli ve fotoğraflı bir kimlikle gelmeyen kişiye test uygulanamaz, çünkü rapor doğrudan kimlik bilgilerinize düzenlenir. Ticari taşımacılıktaki periyodik değerlendirmede vesikalık fotoğraf istenmez.

Direksiyona gözlük ya da lensle geçiyorsanız teste de onlarla oturursunuz, çünkü ölçümün gündelik sürüşünüzü yansıtması gerekir. Evde unutulan gözlük yüzünden randevu ertelenebilir. Dinlenmiş gelmek ve önceki gece alkol almamak da önemlidir, uykusuz geçen bir gecenin ardından ölçüm daha sık ara vermeyi gerektirebilir.

Fotokopilerin okunaklı olmasına dikkat edin. Ad ya da soyadınız değiştiyse güncel kimliği getirin, rapordaki bir harf hatası sonradan düzeltme işlemi gerektirir. Ehliyeti geri alınmış sürücünün evrak listesi farklıdır, o konu bu sitenin kapsamı dışında kalır.

Psikoteknik için randevu nasıl alınır?

Randevuyu testi yapacak merkezden, telefonla ya da sitedeki randevu formuyla alırsınız. e-Devlet'te psikoteknik randevu ekranı yoktur, orası yalnız düzenlenmiş raporları gösterir. Randevu alırken başvuru nedeninizi söyleyin, raporun şoför kartı, servis firması ya da yenileme için düzenleneceğinin baştan bilinmesi sonraki işlemleri kolaylaştırır.

Randevu şart değildir, yoğunluk uygunsa randevusuz gelen sürücü de teste alınabilir. Yine de cihaz aynı anda tek kişiye hizmet verir ve ölçüm 60 ila 90 dakika tuttuğu için gün saat dilimlerine bölünür. Randevusuz gelen şoför sıranın açılmasını bekleyebilir, bu da vardiya gününü uzatır.

Saat seçerken psikiyatri adımını düşünün. Sabah saatine alınan test randevusu, aynı gün psikiyatri polikliniğine yetişme ihtimalini artırır. Servis ya da taşımacılık firması birden fazla şoförü göndermek istiyorsa ekip için ardışık saatler ayrılabilir, ancak her şoför teste kendisi girer.

Telefonda ya da formda şu üç bilgiyi vermeniz yeterlidir. Hangi işte çalıştığınız ya da çalışacağınız, raporu ilk kez mi yoksa yenileme için mi aldığınız ve size uyan gün. Gözlük kullanıyorsanız ya da Türkçe yönergeleri anlamakta zorlanacağınızı düşünüyorsanız bunu da baştan söyleyin, test günü buna göre planlanır.

Test günü adım adım nasıl geçer?

Gün kayıt ve kimlik denetimiyle açılır, cep telefonu test odasına alınmaz. Sorumlu psikolog uygulanacak bölümleri ve her birinde ne beklendiğini anlatır. Düzenek direksiyon, pedallar, el düğmeleri ve dokunmatik ekrandan oluşur, bilgisayar kullanmayı bilmek gerekmez. Okumanız gereken yerlerde psikolog yönergeyi ayrıca yüksek sesle okur.

Her bölümün başında deneme yapılır ve denemedeki hatalar sonuca girmez. Yönergeyi anladığınızı söylemeden asıl ölçüm başlamaz, anlaşılmayan yer tekrar anlatılır. Dikkat isteyen bölümlerin arasına el ve ayak eşgüdümü isteyenler yerleştirilir, aralarda kısa mola verilir ve su içilebilir. Sondaki kişilik ölçeğinde süre sınırı yoktur.

Hız tek başına değer taşımaz. Tepki hızı ölçülürken ekrana gelen bazı işaretler aslında tuşa dokunmamanızı ister, aceleci şoför burada hata toplar. 4 sayılı Cetvel testlerin eksiksiz uygulanmasını ister, kısaltılmış form kullanılmaz ve sürücüye uygulanan değerlendirmenin asgari süresi 1 saattir.

Kişilik ölçeğinde sizi anlatan cümlelere ne ölçüde katıldığınızı işaretlersiniz, bu bölümün doğru cevabı yoktur. Ölçek birbirini doğrulayan sorular içerir, kendini olduğundan sakin ya da kurallara bağlı göstermeye çalışan kişinin yanıtları tutarsızlık olarak kayda geçer. Burada yapılacak tek şey içtenlikle yanıt vermektir.

Oda hem görüntü hem ses olarak kayda alınır, cihaz da uygulama süresince aralıklarla koltuktaki kişinin görüntüsünü saklar. Cetvele göre her cihazın başı kamerayla izlenmek zorundadır, kaydı sunulamayan testin raporu geçersizdir. Kuralın amacı, bir başkasının sizin yerinize teste girmesini önlemektir.

Rapor elime geçince psikiyatri onayını nerede yaptırırım?

Cihazın kaydettiği değerler Türkiye geneli için hazırlanmış norm tablosuyla kıyaslanır, psikolog sonucu yorumlar ve imzalı raporu aynı gün yazar. Bu kâğıt tek başına belge yerine geçmez. Üzerindeki düzenlenme tarihini not edin, psikiyatri için tanınan süre o gün işlemeye başlar.

Onay devlet, eğitim ve araştırma ya da özel hastanelerin psikiyatri polikliniğinde verilir. Devlet hastanesi için randevu Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniği seçilerek alınır, özel hastanede randevu kurumun kendisinden istenir. Aile hekimi bu onayı veremez. Muayene görüntülü görüşmeyle de yapılamaz, Sağlık Bakanlığının 27.09.2023 tarihli yazısı uzaktan değerlendirmeyi uygun görmez.

Hekime raporunuzu ve kimliğinizi götürürsünüz, düzenli kullandığınız ilaçların belgeleri değerlendirmeyi kolaylaştırır. Muayene ayrı bir sağlık hizmetidir, yerini siz seçersiniz. Merkezin onayı paket olarak sunması mevzuata aykırıdır ve merkez hastane adına randevu oluşturamaz.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 79. maddesi uyarınca rapor tarihinden başlayarak 45 gün içinde psikiyatri uzmanına gitmeyen kişi 6 ay süreyle yeniden teste kabul edilmez. Sonuç olumsuz çıkarsa 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne dilekçeyle itiraz edilebilir, itiraz edilmezse yeniden test için 2 yıl beklenir.

Psikoteknik ne kadar sürede alınır?

Merkezdeki kısım tek günde biter. Testlerin tamamı kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna ve cihazın norm değerlerine göre 60 ila 90 dakika sürer. Kayıt ve bilgilendirme bu sürenin dışında kaldığı için merkezde geçen zaman bir saatten biraz uzun olur.

Aynı gün psikoteknik raporu almak mümkündür, çünkü psikolog imzalı rapor genellikle test günü teslim edilir. Belgenin tamamlanması ise psikiyatri randevusuna bağlıdır. Sabah teste girip önceden ayarladığınız psikiyatri randevusuna giderseniz süreç çoğu durumda birkaç gün içinde kapanır, onay için randevu sonradan aranırsa bu adım günler alabilir.

e-Devlet kaydı, şoför kartı ve yenileme nasıl işler?

Onaydan sonra kayıt e-Devlet Kapısı'nda, e-İmzalı Psikoteknik Değerlendirme Raporları Sorgulama hizmetinde görünür. Sorgulamayı kendi hesabınızla yaparsınız, raporu PDF olarak indirebilir ya da işverene barkodlu belge verebilirsiniz. Basılı psikoteknik kartının yasal geçerliliği yoktur, yol denetiminde kolluk kaydınızı kendi sisteminden görür.

Sorgulama için e-Devlet'e T.C. kimlik numaranız ve şifrenizle girip arama kutusuna psikoteknik yazmanız yeterlidir. Açılan ekranda raporun düzenlenme tarihi ve geçerlilik bitiş tarihi görünür, yenileme takvimini bu tarihlere göre kurun. Kayıt hiç görünmüyorsa önce onayın tamamlanıp tamamlanmadığına bakın, onay yapıldığı hâlde birkaç iş günü geçtiyse onayı veren sağlık kuruluşuna ve testi yapan merkeze başvurun.

İBB'nin taksi, taksi dolmuş ve minibüs yönergeleri şoför kartı için İl Sağlık Müdürlüğünce yetkilendirilmiş bir merkezden alınmış ve e-Devlet'te yeterli ya da olumlu görünen rapor arar. Rapor psikiyatri onayından geçip e-Devlet'e işlenmeden kart çıkmaz. Okul ve personel servisinde firma sözleşmeleri de raporu ayrıca şart koşar. Yolcu taşıyan ticari sürücü için kayıt 5 yıl geçerlidir ve süresi dolan raporda şoför kartı beklemeye alınır.

Yenilemede ayrı bir usul yoktur, 12 test baştan uygulanır ve psikiyatri onayı yeniden alınır. Merkezdeki kısım aynı gün bitse de onay randevusu birkaç gün sonraya kalabilir ve bu aralıkta ticari araç kullanılamaz. Bu yüzden yenilemeyi geçerlilik süresinin son haftasına bırakmayın.

Kestirme yol aramayın. 4 sayılı Cetvelin 11. maddesi test görüntülerinin merkezde iki yıl, raporların ve kayıt defterlerinin on yıl saklanmasını ister, denetimde bu kayıtlar açılır. Teste girilmeden, başkası girerek ya da muayene yapılmadan alınmış raporlar geriye dönük iptal edilir ve şoför o gün direksiyondan iner. Cetvelin 23. maddesi gerçeğe aykırı rapor yazan merkezin ruhsatını da iptal ettirir.

Sık sorulanlar

Çetin Büyükçınar Kurucu Ortak, Psikoteknik Merkezi · Pendik

Yirmi yılı aşkın süredir sürücü eğitimi veren bir ileri ve güvenli sürüş teknikleri uzmanıdır. İçerikler sorumlu psikoloğumuz tarafından incelenir; 2918 ve 7574 sayılı Kanunlara göre güncel tutulur.