+ Şoför Meslekleri

Otobüs ve Minibüs Şoförü Psikoteknik Raporu ve Belgeler

Otobüs, halk otobüsü ve minibüs şoförü psikoteknik raporunu 5 yılda bir yeniler. Hangi hatta hangi belge sorulur, yaş kuralı nedir, anlattık.

PB
Editör EkibiKurucu Ortak, Psikoteknik Merkezi
Otobüs ve Minibüs Şoförü Psikoteknik Raporu ve Belgeler
Kısa cevap

Otobüs ve Minibüs Şoförü Psikoteknik Raporu ve Belgeler

Yolcu taşıyan otobüs ve minibüs şoförü psikoteknik raporu almak zorundadır ve bu raporu beş yılda bir yeniler. SRC 1 ya da SRC 2 belgeniz olsa bile rapor ayrıca sorulur, biri ötekinin yerine sayılmaz. Değerlendirmeyi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı olan Kaynarca'daki merkezimizde yaptırabilirsiniz.

Hangi hatta hangi belge sorulur?

Direksiyon aynı direksiyon, ama dosyanızı kimin açtığı çalıştığınız hatta göre değişir. Uzun yolda firma ve yol denetimi, İstanbul içinde ise belediyenin şoför kartı sistemi belgeleri ister. Psikoteknik raporu dört çalışma alanında da ortaktır.

Şehirler arası otobüs, D sınıfı ehliyet, SRC 2, psikoteknik raporu ve takograf sürücü kartı
Yurt dışı otobüs seferi, D sınıfı ehliyet, SRC 1, psikoteknik raporu ve takograf sürücü kartı
İstanbul'da özel halk otobüsü, D sınıfı ehliyet, psikoteknik raporu ve İBB şoför kartı, kartta alt yaş 25
Hatlı minibüs ve dolmuş, D1 sınıfı ehliyet, psikoteknik raporu ve İBB şoför kartı, kartta alt yaş 22

Belgeleri hangi kurum verir?

Dört belge dört ayrı kapıdan çıkar. Psikoteknik raporunu İl Sağlık Müdürlüğünün ruhsat verdiği psiko-teknik değerlendirme merkezi düzenler. SRC belgesi MEB'e bağlı ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim kurslarında kurs ve sınavla alınır, bizim gibi bir merkez bu belgeyi veremez.

Takograf sürücü kartı için TOBB'a, şoför kartı için İBB'nin e-TUHİM sistemine başvurulur. e-TUHİM ekranında özel halk otobüsü ile hatlı minibüs ayrı taşımacılık türleri olarak seçilir. Belediye sınırı içindeki hatlarda SRC'nin istenip istenmediğini güncel UKOME kararı belirlediği için başvurudan önce e-TUHİM'deki belge listesine bakın.

SRC kursu ile psikoteknik aynı anda yürür mü?

Yürür, çünkü iki sürecin birbirine bağlı bir adımı yoktur. SRC 1 eğitimi 40, SRC 2 eğitimi 36 ders saati sürer ve sonunda tek bir teorik sınava girilir. Bu sınavda 100 üzerinden 60 alan başarılı sayılır, toplam sınav hakkı sekizdir.

Psikoteknik tarafı tek oturumda biter, ardından psikiyatri onayı ve e-Devlet kaydı gelir. İşe gireceğiniz tarih belliyse kursa giderken test randevusunu da almak bekleme süresini kısaltır. Unutmayın, SRC'yi yenilemek raporun süresini, raporu yenilemek SRC'nin süresini uzatmaz.

66 yaşını geçen şoför çalışabilir mi?

2026'daki değişiklikten sonra, 66 yaşından önce alınmış mesleki yeterlilik belgesi sağlık raporu ve psikoteknik uygunlukla 69 yaşına kadar uzatılabiliyor. 66 yaşından sonra ilk kez SRC verilmiyor, 69 yaşından gün alan sürücünün belgesi geçersiz sayılıyor. Yani bu yaş grubunda rapor, direksiyonda kalmanın koşullarından biri oluyor.

İstanbul'da şoför kartının üst sınırı 66 yaşından gün almamış olmaktır. İBB bu sınırı 31.12.2026 tarihine kadar 69 olarak uyguluyor, 66 yaşını geçen sürücüden başvuruda sağlık raporuyla birlikte ayrıca beyan istiyor. Okul servisinde sınır 66'dır.

Durak işi ile uzun yol testte nasıl karşılık bulur?

Herkese aynı 12 test uygulanır, otobüse ya da minibüse özel ayrı bir bölüm yoktur. Fark, hangi ölçümün gününüzde daha çok işe yaradığındadır. Şehir içinde durağa yanaşırken bir gözünüz inen yolcuda, öteki gözünüz soldan geçmeye çalışan araçtadır, bu da çevresel görüş ve seçici dikkat demektir.

Uzun yolda ise saatlerce değişmeyen şerit, gece sürüşü ve yorgunluk devreye girer. Burada sürekli dikkat ile görsel süreklilik ölçümleri öne çıkar. Yorgunluk önce tepki süresini uzattığı için seferden iner inmez teste gelmenizi önermeyiz.

Yol denetiminde hangi eksikler çıkıyor?

Geçerli psikoteknik raporu olmadan ticari araç kullanan şoföre idari para cezası uygulanır. SRC belgesi eksikse hem şoföre hem işletmeye ayrı ayrı idari para cezası yazılır. Sahada en çok şu hatalarla karşılaşılıyor.

Yük taşımacılığına ait SRC 4 belgesiyle yolcu almak
Teste girip psikiyatri onayını yaptırmamak, bu durumda e-Devlet'te kayıt hiç oluşmaz
Şoför kartının bitiş tarihini raporun bitiş tarihi sanmak
Başka bir sürücünün takograf kartıyla yola çıkmak, bu durumda iki sürücünün de SRC belgesi iptal edilir

Değerlendirme günü nasıl geçer?

Kaynarca'daki merkezimizde testler onaylı psiko-teknik cihazında, sorumlu psikolog eşliğinde yapılır ve bilgisayar bilgisi gerekmez. Süre kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna göre 60 ila 90 dakika arasında değişir. Gelirken kimliğinizin ve ehliyetinizin birer fotokopisini getirmeniz yeter.

Rapor tarihinden sonra 45 gün içinde bir psikiyatri uzmanına gitmeniz gerekir, onaydan sonra kayıt e-Devlet'e düşer. Bu süreyi kaçıran sürücü altı ay boyunca yeniden teste alınmaz. Sokaklarımız dar olduğundan otobüs ya da minibüsle değil, binek araçla ya da Marmaray ile gelmenizi öneririz.

Sık sorulanlar

Minibüs için hangi ehliyet gerekir? D1 sınıfı gerekir, otobüs için D sınıfı aranır.
SRC 2 belgem var, rapor yine de lazım mı? Evet, SRC mesleki bilgiyi, rapor dikkat ve tepki gibi yetenekleri belgeler.
Denetimde rapor nasıl kontrol edilir? e-Devlet kaydından bakılır, basılı psikoteknik kartın yasal geçerliliği yoktur.
SRC belgesini psikoteknik merkezinden alabilir miyim? Hayır, SRC yalnızca MEB'e bağlı ulaştırma hizmetleri kurslarından alınır.
Çetin Büyükçınar
Çetin Büyükçınar Kurucu Ortak, Psikoteknik Merkezi · Pendik

Yirmi yılı aşkın süredir sürücü eğitimi veren bir ileri ve güvenli sürüş teknikleri uzmanıdır. İçerikler sorumlu psikoloğumuz tarafından incelenir; 2918 ve 7574 sayılı Kanunlara göre güncel tutulur.

İlgili yazılar